Czy jednak wysoka klasa energetyczna zawsze oznacza niskie rachunki za ogrzewanie? I czy sam montaż pompy ciepła lub fotowoltaiki wystarczy, aby poprawić ocenę budynku?
W praktyce odpowiedź jest bardziej złożona. O charakterystyce energetycznej budynku decydują zarówno parametry przegród budowlanych, jak i zastosowane instalacje oraz sposób zaopatrzenia budynku w energię.
Jaki wskaźnik decyduje o klasie energetycznej budynku?
Jednym z podstawowych parametrów służących ocenie charakterystyki energetycznej budynku jest wskaźnik EP, określający roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną, wyrażony w kWh/(m²·rok).
Wskaźnik ten uwzględnia zapotrzebowanie na energię na potrzeby ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej, chłodzenia, a w budynkach niemieszkalnych również oświetlenia wbudowanego.
Na wartość EP wpływa nie tylko ilość energii potrzebnej do użytkowania budynku, lecz również rodzaj wykorzystywanego nośnika energii i przypisany do niego współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej.
Dlatego dwa budynki o podobnym standardzie izolacyjności cieplnej mogą uzyskać różne wartości EP.
EU, EK i EP – czym różnią się wskaźniki energetyczne?
W świadectwie charakterystyki energetycznej występują trzy istotne wskaźniki, które pozwalają ocenić zapotrzebowanie budynku na energię oraz efektywność zastosowanych systemów technicznych:
- EU – energia użytkowa: zapotrzebowanie na energię wynikające z potrzeb energetycznych budynku, przed uwzględnieniem strat i sprawności systemów technicznych.
- EK – energia końcowa: energia potrzebna do zasilania systemów technicznych budynku, z uwzględnieniem sprawności urządzeń oraz strat związanych z wytwarzaniem, akumulacją, dystrybucją i regulacją energii.
- EP – nieodnawialna energia pierwotna: wskaźnik uwzględniający zapotrzebowanie na energię końcową oraz współczynniki nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej przypisane poszczególnym nośnikom.
Warto wiedzieć: wskaźnik EP nie określa kosztów eksploatacji budynku i nie powinien być wykorzystywany do szacowania rachunków za energię. Do tego celu służy wskaźnik energii końcowej (EK), który określa ilość energii wymaganej do zasilania systemów technicznych budynku.
Na podstawie zapotrzebowania na energię końcową, z uwzględnieniem rodzaju nośnika energii i jego ceny, można oszacować roczne koszty zużycia energii. Należy jednak pamiętać, że są to wartości orientacyjne, ponieważ rzeczywiste zużycie zależy m.in. od sposobu użytkowania budynku i warunków eksploatacji.
Co wpływa na charakterystykę energetyczną budynku?
Na charakterystykę energetyczną budynku wpływa wiele czynników związanych zarówno z jego konstrukcją, jak i zastosowanymi instalacjami. Najważniejsze z nich to:
- izolacyjność termiczna ścian, dachów, podłóg, okien i drzwi;
- geometria budynku i wielkość strat ciepła;
- rodzaj wentylacji oraz ewentualne zastosowanie odzysku ciepła;
- efektywność źródła ciepła i instalacji grzewczej;
- sposób przygotowania ciepłej wody użytkowej;
- zastosowanie systemów chłodzenia;
- wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.
W praktyce istotne znaczenie ma również poprawne określenie parametrów instalacji technicznych. Nawet dobrze zaizolowany budynek może charakteryzować się stosunkowo wysokim zapotrzebowaniem na energię końcową, jeżeli jego systemy grzewcze lub wentylacyjne pracują z niską efektywnością.
Jak obliczyć klasę energetyczną budynku?
Ocena charakterystyki energetycznej wymaga przeprowadzenia kilku etapów, które pozwalają określić zapotrzebowanie na energię oraz efektywność energetyczną budynku:
- Zebranie danych o budynku, jego przegrodach, instalacjach oraz sposobie użytkowania.
- Określenie zapotrzebowania na energię użytkową na podstawie modelowania energetycznego budynku.
- Wyznaczenie zapotrzebowania na energię końcową z uwzględnieniem systemów technicznych.
- Obliczenie wskaźnika nieodnawialnej energii pierwotnej EP.
- Przyporządkowanie budynku do odpowiedniej klasy energetycznej zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Obliczenia wykonuje się zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynków i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej.
Jak wygląda skala klas energetycznych?
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 przewiduje klasyfikację charakterystyki energetycznej budynków zasadniczo w skali od A do G, z możliwością wprowadzenia dodatkowej klasy A+ po spełnieniu określonych warunków.
Klasa A odpowiada budynkom zeroemisyjnym, natomiast klasa G – budynkom o najgorszej charakterystyce energetycznej w krajowych zasobach budowlanych.
Ostateczne przyporządkowanie budynku do klasy należy zawsze odnosić do przepisów krajowych obowiązujących w dniu sporządzania dokumentu.
Ważne: sama wartość EP, bez odniesienia do właściwej metody klasyfikacji i przeznaczenia budynku, nie stanowi wystarczającej podstawy do przypisania mu klasy literowej.
Jak poprawić charakterystykę energetyczną budynku?
Poprawa charakterystyki energetycznej może obejmować kilka rodzajów działań. Należą do nich między innymi termomodernizacja przegród, modernizacja źródła ciepła, poprawa efektywności instalacji ogrzewczych i wentylacyjnych, zastosowanie odzysku ciepła czy wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.
Nie każde z tych działań będzie jednak równie opłacalne. Wybór odpowiedniego rozwiązania powinien uwzględniać stan techniczny budynku, przewidywane oszczędności oraz koszty inwestycji.
Przykładowo wymiana źródła ciepła może istotnie obniżyć wartość EP, ale nie ograniczy zapotrzebowania budynku na energię użytkową. Z kolei docieplenie ścian zmniejsza straty ciepła, wpływając na zapotrzebowanie energetyczne niezależnie od zastosowanego nośnika energii.
Dlatego przed modernizacją warto wykonać audyt energetyczny budynku, który pozwoli porównać warianty usprawnień pod względem oszczędności energii, nakładów inwestycyjnych i opłacalności ekonomicznej.
Czy świadectwo energetyczne wystarczy do zaplanowania modernizacji?
Świadectwo charakterystyki energetycznej przedstawia ocenę energetyczną budynku i zawiera zalecenia dotyczące możliwych usprawnień. Nie zastępuje jednak szczegółowego audytu energetycznego, którego zadaniem jest analiza konkretnych wariantów modernizacji.
Jeżeli planujesz termomodernizację lub wymianę źródła ciepła, warto najpierw ustalić, które działania przyniosą największe korzyści energetyczne i ekonomiczne.
Planujesz modernizację budynku?
W AURA PLUS przygotowujemy analizy i audyty energetyczne, pomagając inwestorom określić zakres usprawnień oraz ocenić ich przewidywane efekty. Skontaktuj się z nami, aby ustalić, jaka dokumentacja będzie odpowiednia dla Twojego budynku.
FAQ
Czym różnią się wskaźniki EU, EK i EP?
EU określa zapotrzebowanie budynku na energię użytkową, czyli energię potrzebną do zaspokojenia jego potrzeb energetycznych. EK uwzględnia energię końcową niezbędną do zasilania systemów technicznych, wraz ze stratami i sprawnością urządzeń. EP określa natomiast zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną, z uwzględnieniem współczynników nakładu przypisanych poszczególnym nośnikom energii.
Który wskaźnik energetyczny pozwala oszacować koszty ogrzewania budynku?
Do szacowania kosztów zużycia energii najbardziej przydatny jest wskaźnik EK, ponieważ określa ilość energii końcowej potrzebnej do zasilania systemów technicznych budynku. Uwzględniając rodzaj nośnika energii i jego cenę, można orientacyjnie oszacować roczne wydatki. Rzeczywiste koszty zależą jednak również od sposobu użytkowania budynku i warunków eksploatacji.
Jakie czynniki wpływają na charakterystykę energetyczną budynku?
Najważniejsze czynniki to izolacyjność termiczna ścian, dachu, podłóg, okien i drzwi, geometria budynku, rodzaj wentylacji oraz efektywność instalacji grzewczej. Znaczenie mają również sposób przygotowania ciepłej wody użytkowej, systemy chłodzenia i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.
Jak można poprawić charakterystykę energetyczną budynku?
Poprawę charakterystyki energetycznej można uzyskać m.in. poprzez termomodernizację przegród budowlanych, modernizację źródła ciepła, zwiększenie efektywności instalacji grzewczych i wentylacyjnych, zastosowanie odzysku ciepła oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Dobór odpowiednich rozwiązań warto poprzedzić audytem energetycznym, który pozwoli ocenić przewidywane oszczędności i opłacalność inwestycji.
Czy świadectwo charakterystyki energetycznej wystarczy do zaplanowania modernizacji?
Świadectwo charakterystyki energetycznej przedstawia ocenę energetyczną budynku i zawiera zalecenia dotyczące możliwych usprawnień. Nie zastępuje jednak szczegółowego audytu energetycznego, który pozwala przeanalizować konkretne warianty modernizacji, porównać koszty inwestycyjne i oszacować potencjalne oszczędności. Dzięki temu można wybrać rozwiązania najlepiej dopasowane do budynku.
