• ciepłomierzy lokalowych,
• podzielników kosztów ogrzewania,
• wodomierzy do pomiaru ciepłej wody użytkowej,
• urządzeń i systemów z funkcją zdalnego odczytu

Co ważne, przepisy nie sprowadzają tej decyzji wyłącznie do prostego obowiązku montażu urządzeń. Kluczowe znaczenie ma ocena, czy zastosowanie danego rozwiązania jest technicznie możliwe i ekonomicznie opłacalne w konkretnym budynku.

Co mówią przepisy?

Podstawą prawną są przede wszystkim przepisy ustawy Prawo energetyczne oraz rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2021 r. dotyczące warunków ustalania technicznej możliwości i opłacalności zastosowania ciepłomierzy, podzielników kosztów ogrzewania oraz wodomierzy do pomiaru ciepłej wody użytkowej. Rozporządzenie określa również warunki wyboru metody rozliczania kosztów zakupu ciepła oraz zakres informacji przekazywanych użytkownikom lokali.

W praktyce oznacza to, że właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego odpowiada zasposób rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła na poszczególne lokale. Jeżeli budynekjest wyposażony w centralne źródło ciepła, instalację centralnego ogrzewania lub instalację ciepłej wody użytkowej, sposób opomiarowania powinien być dobrany z uwzględnieniemukładu instalacji, stanu technicznego budynku oraz zasadności ekonomicznej rozwiązania.

Ciepłomierz czy podzielnik — co wybrać?

Wybór urządzenia zależy przede wszystkim od rodzaju instalacji grzewczej.

W budynkach z instalacją poziomą, w której lokal jest zasilany jednym obiegiem, możliwejest zazwyczaj zastosowanie ciepłomierza lokalowego. Ciepłomierz mierzy rzeczywistezużycie energii cieplnej i podlega wymaganiom metrologicznym.W starszych budynkach wielorodzinnych często występują instalacje pionowe, w którychprzez jeden lokal przechodzi kilka pionów grzewczych.

W takim przypadku montaż jednegociepłomierza dla całego mieszkania może być niemożliwy lub nieracjonalny technicznie.Wtedy rozważanym rozwiązaniem są podzielniki kosztów ogrzewania montowane nagrzejnikach.

Podzielniki nie mierzą bezpośrednio ciepła w jednostkach takich jak [GJ] czy [kWh]. Służą dopodziału kosztów ogrzewania pomiędzy lokale na podstawie wskazań urządzeń,współczynników korekcyjnych oraz zasad określonych w regulaminie rozliczeń.

Kiedy montaż urządzeń ze zdalnym odczytem może nie być uzasadniony?

Montaż ciepłomierzy, podzielników lub wodomierzy c.w.u. nie powinien być ocenianywyłącznie na podstawie ogólnej oferty dostawcy urządzeń. Przepisy wskazują, że należyuwzględnić zarówno techniczną możliwość zastosowania urządzeń, jak i ich opłacalność ekonomiczną.

Techniczną możliwość stosowania urządzeń ocenia się m.in. w odniesieniu do rodzajuinstalacji oraz stanu technicznego budynku. Opłacalność ustala się natomiast zuwzględnieniem projektowanej oszczędności energii oraz kosztów zakupu, montażu i eksploatacji urządzeń.

Brak uzasadnienia dla montażu może wynikać przykładowo z:

• układu instalacji uniemożliwiającego prawidłowy montaż urządzeń,
• złego stanu technicznego instalacji,
• braku możliwości prawidłowego odczytu lub eksploatacji urządzeń,
• bardzo niskiego potencjału oszczędności energii,
• kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych przewyższających możliwe korzyści,
• specyfiki budynku, która powoduje, że indywidualne rozliczanie nie zapewnioczekiwanego efektu ekonomicznego.

Dlatego każda decyzja powinna być poprzedzona analizą konkretnego budynku, a niepodejmowana automatycznie.

Analiza techniczna i ekonomiczna — dlaczego jest potrzebna?

Analiza techniczno-ekonomiczna pozwala odpowiedzieć na dwa podstawowe pytania:

Czy montaż urządzeń jest możliwy technicznie?

Weryfikuje się m.in. układ instalacji, dostęp do pionów i lokali, możliwość montażu urządzeń,stan armatury, sposób regulacji instalacji oraz warunki późniejszej eksploatacji.

Czy montaż urządzeń jest opłacalny ekonomicznie?

Porównuje się przewidywane korzyści, w tym możliwe oszczędności energii, z kosztamizakupu, montażu, legalizacji, obsługi, odczytów, rozliczeń i serwisu.

Takie opracowanie daje zarządcy, wspólnocie lub spółdzielni podstawę do podjęciaracjonalnej decyzji. Jest szczególnie istotne wtedy, gdy rozważany jest montaż nowych urządzeń, wymiana istniejącego systemu albo pozostanie przy dotychczasowej metodzierozliczeń.

Zdalny odczyt — ważny termin dla zarządców

Istotnym elementem obowiązujących przepisów jest wymóg stosowania urządzeń z funkcjązdalnego odczytu. Dotyczy to ciepłomierzy, podzielników kosztów ogrzewania orazwodomierzy do pomiaru ciepłej wody użytkowej.

W przypadku starszych urządzeń przepisy przewidują obowiązek dostosowania ich dowymagań zdalnego odczytu do 1 stycznia 2027 r. Oznacza to, że zarządcy, administratorzy,wspólnoty i spółdzielnie powinni odpowiednio wcześniej przeanalizować stan istniejącychurządzeń, możliwości techniczne ich wymiany oraz koszty wdrożenia systemu zdalnychodczytów.

Wdrożenie zdalnego odczytu to nie tylko wymiana urządzeń. W praktyce może wymagaćrównież aktualizacji regulaminu rozliczeń, ustalenia zasad dostępu do danych, wyborudostawcy systemu oraz określenia kosztów późniejszej obsługi.

Co grozi za brak działań?

Brak wyposażenia budynku w wymagane urządzenia, mimo spełnienia warunkówtechnicznych i ekonomicznych, może wiązać się z ryzykiem odpowiedzialności po stroniewłaściciela lub zarządcy budynku. Zgodnie z Prawem energetycznym odpowiedzialność zarozliczanie kosztów ciepła w budynku wielolokalowym spoczywa na właścicielu lub zarządcybudynku.

Z punktu widzenia zarządcy istotne jest więc nie tylko samo wdrożenie urządzeń, ale równieżposiadanie dokumentacji potwierdzającej, że przyjęta metoda rozliczeń została dobrana wsposób uzasadniony technicznie i ekonomicznie.

Jak pomagamy w Aura Plus?

W Aura Plus wykonujemy analizy technicznej i ekonomicznej opłacalności stosowania:

• ciepłomierzy,
• podzielników kosztów ogrzewania,
• wodomierzy ciepłej wody użytkowej,
• systemów zdalnego odczytu i rozliczania mediów.

W ramach opracowania analizujemy m.in.:

• układ instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej,
• stan techniczny instalacji i możliwość montażu urządzeń,
• dane o zużyciu ciepła i ciepłej wody,
• koszty zakupu, montażu, legalizacji, odczytów i obsługi,
• przewidywane oszczędności i korzyści,
• zasadność ekonomiczną proponowanego rozwiązania,
• wpływ wybranego systemu na późniejsze rozliczenia użytkowników lokali.

Efektem jest opracowanie, które pomaga podjąć decyzję w oparciu o konkretne dane, a niewyłącznie ogólne założenia lub oferty dostawców urządzeń.

Podsumowanie

Ciepłomierze, podzielniki kosztów ogrzewania i wodomierze c.w.u. mogą być wymagane, aleich zastosowanie powinno być poprzedzone oceną technicznej możliwości orazekonomicznej opłacalności. Szczególnego znaczenia nabiera również wymóg zdalnegoodczytu, który dla wielu budynków oznacza konieczność zaplanowania wymiany urządzeńprzed 1 stycznia 2027 r.

Dobrze przygotowana analiza pozwala wspólnocie mieszkaniowej, spółdzielni lub zarządcynieruchomości uniknąć przypadkowych decyzji, ograniczyć ryzyko formalne i wybraćrozwiązanie najlepiej dopasowane do konkretnego budynku.

Aura Plus wspiera zarządców, administratorów, wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie wpodejmowaniu świadomych decyzji technicznych, kosztowych i eksploatacyjnych.